Orucun hükmü ve hikmeti nedir? | Ansiklopedi

Orucun hükmü ve hikmeti nedir?

ramazan oruç iftar sahur

Tevfik Allah’tandır. Orucun hükmü: Allah Teala bu konuda anlam itibariyle kapsamlı olan şu buyruğu inmiştir:”Ey iman edenler! oruç sizden önceki ümmetlere farz kılındığı gibi size de farz kılındı. Umulur ki korunup sakınırsınız.” (Bakara: 2/183)

Bu ayet orucun hikmeti konusunda insanların söyledikleri herşeyi içine alır. Çünkü takva, Allah’ın sevdiği ve razı olduğu iyilik yapmak ve kötülükleri terk etmek cinsinden herşeyi kapsayan bir isimdir.

Oruç; kulun dininde, dünyasında ve ahiretinde saadete ulaşmak için en büyük yollardandır. Oruçlu, Allah’ın sevgisini nefsinin arzusuna tercih ederek şehvetleri terketmek suretiyle Allah’a yaklaşır. Bu sebeple sahih bir hadiste Allah Teala ameller arasında sadece orucu kendisine ayırmıştır.

Oruç; takvanın temellerindendir. Çünkü oruç olmadan müslümanlık tamam olmaz.

Oruçla iman artar, sabır elde edilir, göklerin Rabbine yaklaştırıcı meşakkat ve zorlukların alıştırması yapılır.

Oruç; namaz, Kur’an okumak, zikir ve sadaka gibi takvayı gerçekleştirici güzel amellerin çokça yapılmasının sebebidir.

Oruç, haram fiiller ve haram sözler gibi haram kılınmış şeylerden nefsi alıkoyar. Bu da takvanın direğidir.

Sahih bir hadiste şöyle buyurulur:

“Kim yalan söylemeyi ve yalanla amel etmeyi bırakmazsa Allah’ın o kimsenin yemesini, içmesini bırakmasına ihtiyacı yoktur.

Kulun kesin olarak terk etmekle Allah’a yaklaşacağı haram olan şeyler şunlardır;

Yalan söz: Haram kılınmış sözler yalan sözdür.

Yalanla amel etmek: Haram kılınmış şeyleri yapmak yalanla amel etmek demektir.

Oruca mani olan haramları terk etmekBunlar orucu bozan şeylerdir.

Oruçta pek çok yararlar, bütün vakitlerde dinin gerekli gördüğü hayırları ve sevapları elde etme özelliği olunca Allah Teala da bunu bizden öncekilere farz kıldığı gibi bize de farz kılmıştır. Yararları elde etmek için Allah’ın koyduğu bütün hükümlerde O’nun sünneti budur.

Orucun hükümlerine gelince, onda da sebeplerin durumuna bağlı olarak bütün teklifi hükümler geçerlidir. Buna göre:

Farz/vacip olan oruç:

Ramazan ayında oruç tutmak, mükellef ve gücü yeten her müslümana farzdır. Adak ve keffaret orucu da böyledir.

Haram olan oruç:

Bayram günleri ve teşrik günleri oruç tutmak haramdır. Ancak temettu ve kıran haccı yapıp da kurban kesmeye ve kurban bayramının birinci gününden önce oruç tutmaya imkan bulamayanlara bu günlerde oruç tutmak haram değildir.

Hayızlı ve nifaslı kadının oruç tutması da haramdır.

Ölmesinden korkulan hastanın oruç tutması haramdır.

Masum bir kimseyi ölümden kurtarması için kendisine ihtiyaç duyulan kimsenin de oruç tutmaması gerekir.

Sünnet olan oruç:

Mutlak ve mukayyet /nafile orucudur.

Mekruh olan oruç:
Meşakkat içerisindeki hastanın oruç tutması mekruhtur.

Caiz olan oruç:
Yolcunun orucudur. Özellikle yola çıkmadan önce oruca başlamış ise o gün yola çıktığında oruca devam etmesi de bozması da caizdir.