Psikososyal nedir? Psikososyal destek nedir? Psikososyal destek programı nedir?

imam hoca öğretmen din dersleri öabt

Psikososyal” kelime anlamıyla birbirini sürekli etkileyen psikolojik ve sosyal etkilerin hareketli ilişkisi anlamına gelirken; afetlerde psikososyal destek; afet sonrası ortaya çıkabilecek psikolojik uyumsuzlukların bozuklukların önlenmesi, aile ve toplum düzeyinde ilişkilerin yeniden kurulması/geliştirilmesi, etkilenenlerin ‘normal’ yaşamlarına geri dönmesi sürecinde kendi kapasitelerini fark etmeleri ve güçlenmelerinin sağlanması, toplumda gelecekte ortaya çıkması muhtemel afet ve acil durumlarla başa çıkma/iyileşme/toparlanma becerilerinin artırılması ve yardım çalışanlarının desteklenmesini içeren ve afet döngüsünün her aşamasında yürütülen çok disiplinli hizmetler bütünü olarak ifade edilebilir.

Afet ve Acil durumlarda psikososyal destek;

  • Empati, anlama ve duyarlılık yoluyla etkilenenlere psikolojik destek vermek, psikiyatrik hizmetlere ihtiyacı bulunanları belirlemek ve yönlendirmek,
  • Yardım çalışmalarının tamamının, etkilenen toplumun nüfus yapısı, Sosyal ve kültürel koşullarına uygun şekilde sürdürülmesini sağlamak,
  • Bireylerin, toplumun ve kurumların ihtiyaç duyduğu bilgileri yaymak,
  • Toplum katılımı ve gönüllülüğün desteklenmesi yoluyla, bireylere, ailelere ve topluma kendi ihtiyaçlarını belirlemeleri, çözüm için harekete geçmeleri ve kendi kendine yardım becerileri geliştirmelerini sağlamaları konusunda destek olmak,
  • Toplumda var olan hizmetler ile toplumsal ihtiyaçların buluşmasını sağlamak,
  • Bireylerin, ailelerin ve toplumun kendi ihtiyaçlarını karşılaşmasına ve sorunlarının çözümüne yönelik projeler uygulamasını ve/veya projelere katılmasını destekleyerek, gelecekte ortaya çıkması olası acil durumlara hazırlıklı olmasını sağlamak,
  • Afet ve acil durumlarda çalışacak kurum ve kuruluşlar arasında işbirliğini geliştirmek,
  • Yardım çalışmalarına yönelik; ekip ilişkileri, iletişim becerileri, afetten etkilenenlerle ilişkiler konularıyla ilgili bilgileri ve kendi kendine yardım yollarını aktarmak, ayrıca ihtiyaç duydukları psikososyal destek çalışmalarını yürütmektir.

AFET VE ACİL DURUMLARDA PSİKOSOSYAL MÜDAHALE

Afet ve acil durumlarda psikososyal müdahale, afet sonrasında etkilenen bireylerin, normal yaşantılarına geçiş sürecini hızlandırmaya ve toplumun var olan gereksinimlerini tespit ederek; gelecekte ortaya çıkması olası afetlerle başa çıkma, müdahale edebilme kapasitesinin ve iyileşme/toparlama becerilerinin arttırılmasına ve yardım çalışanlarının desteklenmesine yönelik etkinlik ve hizmetler bütünü olarak ifade edilebilir.

PSİKOSOSYAL MÜDAHALE ARAÇLARI

  • İhtiyaç ve Kaynak Değerlendirmesi
  • Psikolojik İlk Yardım
  • Sevk Etme ve Yönlendirme
  • Bilgi Merkezi Oluşturma
  • Toplumu Harekete Geçirme
  • Sosyal Projeler
  • Eğitimler
  • Çalışana Destek

İhtiyaç ve Kaynak Değerlendirmesi

Afet ve acil durumların hemen sonrasında yapılan ilk psikososyal müdahaledir. Bu değerlendirme; etkilenenlerin etkilenme dereceleri ve şekilleri, içinde bulundukları sorunlar ve ihtiyaçlar, toplumda var olan kaynak kişi/kurumlar, bunların çalışma şekilleri, var olan hizmetler/sunuş şekilleri ve uygulanacak psikososyal müdahale planının ana hatlarıyla oluşturulması olarak özetlenir. Uzmanlar tarafından gözlemlere ve genel bilgilere dayanan ihtiyaç ve kaynak değerlendirmesi yapılabileceği gibi; durum “psikososyal ihtiyaç belirleme formu”gibi araçlarla da değerlendirilebilir. Hangi yöntemin kullanılacağı afet ve acil durumun niteliğine ve etkileme şekline göre değişir.

Çok hızlı bir değerlendirme yapmak gerekiyorsa öncelikle genel değerlendirme yapılması, ilerleyen zaman içinde detaylı uygulamalara gidilmesi uygun olacaktır. İhtiyaç ve kaynak değerlendirmesinde süreç, genel bilgiden özel bilgiye doğru gittiğinden; genel ihtiyaçların belirlenmesini takiben özel ihtiyaçlara yönelik daha ayrıntılı bir toplum değerlendirmesi yapılır.

Psikolojik İlk Yardım

İhtiyaç ve kaynak değerlendirilmesi ile eş zamanlı başlayan bir psikososyal müdahaledir. Psikolojik ilk yardım, afet/acil durumdan etkilenenlerin duygularını ve yaşadıklarını ifade etmelerine olanak verilmesi ve temel psikolojik bilgilerin iletilmesi aracılığıyla rahatlamalarına, yaşadıkları ve hissettiklerini anlamlandırmalarına yardımcı olmayı hedefler.

Psikolojik ilk yardım bireyler ve gruplarla yapılan görüşmelerde uygulanabileceği gibi, bilgilendirme amacıyla broşürlerin hazırlanıp dağıtılması, medya araçlarının kullanılması, panel, sempozyum gibi toplantılarının düzenlenmesi yollarıyla da uygulanabilir. Çok sayıda kişinin etkilendiği durumlarda bütün yolların kullanılması uygun olacaktır.

Sevk Etme ve Yönlendirme

İhtiyaç/kaynak değerlendirmesi ve psikolojik ilk yardım süreçleri sırasında ciddi psikolojik ve psikiyatrik hizmetlere ihtiyaç duyanların (anormal davranışları olanlar, bilişsel bozuklukları devam edenler gibi) tedavi için bölgedeki uzmanlara (psikolog, psikiyatrist) ve kurumlara (akıl ve ruh sağlığı hastaneleri, psikiyatri hastaneleri, hastanelerin psikiyatri klinikleri gibi) yönlendirilmesini içeren bir psikososyal müdahaledir. Ayrıca ihtiyaç ve kaynak değerlendirmesi sırasında afetten etkilenen kişilerin, ihtiyaç duyduğu diğer hizmet alanlarına (barınma, beslenme vb) yönlendirme de bulunmaktadır.

Bilgi Merkezi Oluşturma

Bilginin ihtiyaç duyan herkesle paylaşıldığı, ihtiyaçların ve kaynakların buluştuğu, kolay ulaşılabilir ve kullanılabilir bir bilgi merkezinin oluşturulması şeklinde bir psikososyal müdahaledir. Afetlerin ardından yaşanan kaos ortamında doğru bilgiye ulaşmak hayati önem taşıdığından; bilgi merkezinin afetin hemen ardından oluşturulması ve uzun bir süre işletilmesi belki de hiç sonlandırılmaması önerilmektedir.

Toplumu Harekete Geçirme

Afetlerden etkilenen bir toplumun farkına vardığı bazı ortak ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla iç ve dış kaynaklardan yararlanarak sorunlara çözüm bulmak için bireylerin, ailelerin ve toplumun harekete geçmesini sağlamayı ifade eder.

Toplumu harekete geçirmede temel yönelim bireyin kendi kendine yardım edebilme becerisini artırmaktır. Bunun için kapsamlı bir durum/ihtiyaç değerlendirmesi, toplumsal kaynakların belirlenmesi, incelemeler doğrultusunda eylem planı hazırlanması, sürecin izlenmesi ve değerlendirilmesi gerekmektedir.

Toplum katılımı uygulamalarında toplumun başa çıkma alışkanlığı ve geleneği, geçmiş dönem ilişki ve örgütlenme yapısının incelenmesi/dikkate alınması, çalışmaları kolaylaştırıcı rol oynayacaktır.

Afetlerden sonra yaygınlıkla kullanılan psikososyal müdahalelerden biridir. Bu projeler, etkilenen bireylerin ihtiyaç ve sorunları doğrultusunda harekete geçmelerine, başa çıkma kapasitelerinin gelişmesine, afet sonucunda kaybolan yaşamın kontrolünü yeniden sağlama duygusunu hissetmelerine ve sorumluluk almalarına fırsat veren projelerdir.

En yaygın kullanılan psikososyal müdahalelerdendir. Gerek afetten etkilenenlere, gerekse psikososyal destek uygulamalarında çalışılan ve/veya çalışma olasılığı bulunan kişilere (psikologlar, sosyal hizmet uzmanları, kamp yöneticileri, öğretmenler, sivil toplum örgütü çalışanları, toplum liderleri gibi) eğitim yoluyla ulaşmak önemlidir.

  • Çalışana Destek

Yardım çalışanlarına yapılan psikososyal müdahalenin en genel ifadesidir. Çalışana destek uygulamaları, afet yardım hizmetleri sırasında kullanılacak bilgilerin, broşürler, toplantılar ve benzeri etkinliklerle yardım çalışanlarına iletilmesi, paylaşım ve destek toplantıları düzenlenmesi, çalışanları etkileyen olumsuz faktörlerin belirlenmesi ve bu faktörlerin etkilerinin azaltılması yönünde girişimlerde bulunulması etkinliklerini içerir. Yardım çalışanlarının, çalışmalarını yürütürken afetten etkilenen kişilerle kurdukları iletişimden, kime, hangi yardımı, ne şekilde yapacağı noktasına kadar gelen süreçte uygun şekilde bilgilendirilmesi ve desteklenmesi de bu psikososyal müdahalenin bir parçası olmaktadır.

  • Müdahaleler toplumu temel alan bir bakış açısına sahiptir ve bu alanda uzman kişilerce yürütülür.
  • Afetlere müdahale (acil yardım), iyileştirme, geliştirme ve zarar azaltma/hazırlık dönemlerinde psikososyal çalışanları, yardım ekibinin bir parçası olarak hareket eder.
  • Müdahalelerde; etkilenenler pasif mağdurlar değil, hayatta kalmayı başarmış güçlü kişiler olarak ele alınır.
  • Müdahalelerin tamamında, yararlananların kapasitelerinin gelişimini ve hizmetlerin sürdürülebilirliğini sağlamak esastır.
  • Müdahalelerin tamamında kültürel, politik, dini, etnik yapılar göz önünde bulundurularak, toplumsal bağların yeniden inşası ve korunması sağlanır.
  • Müdahaleler, hem sosyal yapıyı güçlendirmeyi ve sağlamlaştırmayı, hem de sorunlarla başa çıkma konusundaki var olan kapasite ve becerileri geliştirmeyi amaçlar.
  • Müdahalelerde, tanımlar, amaçlar ve yöntemlerin, etkilenen kişiler ya da etkilenen kitlenin temsilcileriyle birlikte belirlenmesi ve tam katılımın sağlanması esastır.
  • Müdahalelerde, basit, açık ve güvenilir bilgi akışını sağlamak, bunu sürdürmek ve hedef kitlenin bilgiye erişmesini sağlamak önemlidir.
  • Müdahalelerde afet sonrasında etkilenenlerde ortaya çıkmış psikolojik, fizyolojik, zihinsel ve davranışsal tepkilerin anormal bir duruma verilen normal tepkiler olduğu vurgulanır.

Etkilenenlerin ihtiyaçlarına yönelik psikososyal müdahaleler planlanırken; bölgenin psikososyal iyilik halinin afet öncesinde nasıl olduğu, afet sırasında nasıl bozulduğu, var olan stres etkenlerini ve bunlarla başa çıkma mekanizmalarının neler olduğu değerlendirilir.

  • Etkilenenlerin beslenme, barınma gibi birincil ihtiyaçları, psikososyal ihtiyaç/kaynak değerlendirmesi sırasında gözetilir ve önceliği vardır. Birincil ihtiyaçlar karşılanmadan, psikososyal ihtiyaçları karşılayacak müdahaleler yapmak başarıyla sonuçlanmayacaktır.
  • Yardıma ihtiyaç duyanlara daha kolay ve hızlı ulaşabilmek amacıyla; psikososyal eğitimlerde ekip personeli, yerel personel ve gönüllülere öncelik verilir. Bu kişiler başa çıkma yollarını öğrenirlerse hem kendilerine hem de etkilenenlere yardım edebilirler.
  • Müdahalelerde; yerel çalışanlar, yerel organizasyonlar ve gönüllüler yerel halkın öncelikleri, endişeleri ve ihtiyaçları konularında güvenilir bilgi sağlamak için değerlendirilir.
  • Afetin ilk döneminde (akut dönem), etkilenen bölgede yürütülen psikososyal müdahaleler bilimsel araştırmalara kaynak olması amacıyla kullanılamaz.
  • Stresle başa çıkma, etkilenenlerle iletişim, kişisel bakım ve bunun gibi bilgilerin; yardım çalışanlarına, hazırlık dönemindeki psikososyal çalışmalarla aktarılmış olmasına dikkat edilir.
  • Psikososyal destek uygulamaları, gerçekleştirildikleri dönem ve yere göre değişiklik göstermektedir.

DÖNEMLERE GÖRE PSİKOSOSYAL DESTEK ÇALIŞMALARI

Birbiriyle iç içe girmiş, birbirini takip etme zorunluluğu olan, bir önceki safhada yapılan çalışmaların bir sonraki safhada yapılacak olanları büyük ölçüde etkilediği ve süreklilik göstermesi gereken çalışmalar afet zinciri olarak düşünülebilir. Bu afet zincirinde psikososyal uygulamalar, Akut/ Acil Yardım (Müdahale), İyileştirme, Geliştirme, Zarar Azaltma ve Hazırlık dönemlerinde kendini göstermektedir. Afetin büyüklüğüne ve etkisine göre dönemler uzayabilmekte ya da daha kısa sürebilmektedir.

Akut/Acil Yardım Dönemi, afetin hemen ardından başlayarak, yaklaşık 3 ay süren ve insanların normal yaşantılarına dönmeye başladıkları “iyileştirme Dönemi”ne kadar süren dönemdir.

0-1 Hafta

Amaç

Bu dönemde amaç, akut/acil dönem durum belirleme çalışmalarının yapılmasıdır. Temel prensipler ve psikososyal müdahale araçları dikkate alınarak psikososyal destek hizmetlerinin kimlere, nasıl ve nerede sunulacağını belirleyici çalışmalar bu dönemde yapılır. Bu çalışmalar afet müdahale hizmetlerinin koordine edildiği merkezde ve afetin meydana geldiği bölgede/alanda yapılacak çalışmalar olarak sınıflandırılalabilir.

Psikososyal alanda eşgüdümlü çalışılan Psikososyak Destek Hizmet Grubu Destek Çözüm Ortakları ( diğer paydaşların (üniversiteler, sivil toplum örgütleri, kamu kurum ve kuruluşları gibi) haberdar edilmesi ve harekete geçirilerek ekiplerin birlikte oluşturulması

  • Psikososyal Müdahale Ekiplerinde yer alan meslek elemanlarını alanda çalışmak üzere görevlendirilmesi
  • Psikososyal belgelerin (form, broşür, sunum, rehber materyaller vb.) ekibe/alana gönderilmesi, ihtiyaç halinde yeni belgelerin hazırlanması
  • Afet bölgesinde yardım etmek üzere görevli müdahale ekiplerine psikolojik ilk yardım, stresle başa çıkma, gidilecek bölgenin sosyo-ekonomik yapısı gibi konular ile ilgili bilgilendirme (uyum eğitimi) yapılması
  • Gerektiğinde görevli olarak afet bölgesine giden çalışanların ailelerine psikososyal destek verilmesi
  • Afet ve acil durum bölgesine yönelik ihtiyaç ve durum değerlendirmesi yapılarak raporlanması,
  • Bilgi merkezinin kurulması; afetin ilk etkilerine ait bilgilerin yayılması, duyuru ve ilan panolarının oluşturulması, hizmet sunulan kişilere ait bilgilerin kaydedilmesi, kayıp aile yakınları için bilgi formları ve ilanlarının hazırlanması ihtiyaç ve kaynak değerlendirmesi sürecinin başlatılması,
  • Zarar görebilir/incinebilir grupların belirlenmesi,
  • Psikososyal destek hizmetleri kampta/çadır kentte Psikososyal destek bürosu etkinlik çadırı vb kurulması için girişimde bulunulması,
  • Psikolojik ilk yardım çalışmaları için müdahale planı çıkarılması ve planın uygulanması,

Var olan ruh sağlığı merkezleri (psikiyatri klinikleri, hastaneler gibi) ve toplum merkezleri gibi kaynaklarının belirlenmesi,

  • Toplum liderlerinin belirlenmesi,
  • Kaynakların (kamu kurum/kuruluşları, sivil toplum örgütleri ve diğer kişi ve kurumlar gibi) belirlenmesi, hizmet sunma koşullarının öğrenilmesi,
  • Psikososyal uygulamalarda görev alacak gönüllülerin koordine edilmesi
  • Yerel, kültürel, dini ve manevi destek sistemleri ve geleneklerin öğrenilmesi ve bu bilginin diğer yardım çalışanlarıyla paylaşılması, Psikolojik ilk yardım müdahalesi kapsamında; bireysel görüşmelerin yapılması, sevk etme ve yönlendirme sisteminin alt yapısının oluşturulması, paylaşım grupları ve çadır/ev ziyaretleri düzenlenmesi
  • Kültürel başa çıkma mekanizmalarının desteklenmesi (cenaze törenleri, dini ve kültürel adetler, yas dönemine ait gelenekler gibi)
  • Hedef kitlelere yönelik etkinlikler düzenlenmesi (çocuklarla oyun etkinlikleri, kadınlarla toplantılar, yaşlılarla bilgilendirme amaçlı görüşmeler gibi)
  • İzleme, değerlendirme ve raporlama süreçlerinin takip edilmesi

1 Hafta – 3 Ay

Amaç

Bu dönemde psikososyal müdahale araçları ve temel prensipler doğrultusunda bir önceki dönem başlatılmış olan çalışmalar sürdürülür. Etkilenenlerin normal yaşamlarına dönmelerini kolaylaştırıcı etkinlikler ve psikososyal eğitimler özellikle bu dönemde önem kazanır. Daha sonraki dönemlerde yürütülecek psikososyal çalışmaların planlanması ve alt yapısının hazırlanması da bu dönemde yapılır. Bu planlama ve hazırlık çalışmaları için uygun görülen yerlerde psikososyal destek ofisleri kurulabilir.

İhtiyaç ve Kaynak Değerlendirme (İlk dönemden devam)

  • Afetin etki alanındaki idari birimler (il, ilce gibi) hakkında bilgi toplanması (yerel halk ve toplum liderleri ile görüşmeler, ihtiyaç ve değerlendirme formları, bölgenin özellikleriyle ilgili resmi kayıtlar, yerel yöneticilerle ve diğer ilgili kişi ve kurumlarla görüşmeler gibi) bilgilerin sürekli güncellenmesi ve raporlanması,
  • Bölgede bulunan diğer kaynak kişi ve kurumlarla düzenli iletişim sisteminin kurulması, toplantılar düzenlenmesi,
  • Var olan ruh sağlığı merkezleri (psikiyatri klinikleri, devlet hastaneleri) ve ilgili kurumlara sevk etme ve yönlendirme sisteminin kurulması,
  • Yardım hizmetleri kampta/çadır kentte sunuluyor ise; hizmet verilen kitleye ait bilgilerin (nüfus, yaş, cinsiyet, ihtiyaçlar, kaynaklar gibi) güncellenmesi, kamp/çadır kent yönetimine etkilenen kişilerin katılımının sağlanması

Genel Psikososyal Uygulamalar

  • Gönüllüler ve toplum liderlerine yönelik psikososyal eğitimlerin verilmesi,
  • Zarar görebilir/incinebilir grupların ihtiyaçlarına yönelik kaynak bulma çalışmaları ve hizmet programları yürütülmesi,
  • Psikososyal broşürlerin gerekiyorsa güncellenmesi, günlük kullanım diline çevrilmesi, kültürel adaptasyonunun yapılması ve ihtiyaç duyulması halinde yeni broşürler oluşturulması ve basımı ve dağıtımı
  • Medya araçları, toplantılar, afiş ve posterler, toplantılar aracılığı ile; afetlerin psikososyal etkileri ya da ihtiyaç duyulan diğer konularda bilgilendirme çalışmaları yapılması,
  • Bilgi merkezi ve uzun dönem psikososyal çalışmalarının hazırlıkları için psikososyal bürosu/iletişim noktaların oluşturulması
  • Psikiyatrik müdahale ya da uzun süreli psikolojik danışmanlık ihtiyacında olan kişilerin sevk edilmesi/yönlendirilmesi gerçekeştirilir.

Toplumu Harekete Geçirme Uygulamaları

  • Toplumda ortak sorun/ihtiyaçlar ve bunlara yönelik kaynaklar değerlendirilerek, bireylerin kendi ihtiyaçlarını karşılamak ya da sorunlarını çözmek için harekete geçmelerine olanak veren kısa süreli sosyal projeler uygulanması
  • Etkilenen bireylerin yardım faaliyetlerine katılımlarını teşvik edecek ve kolaylaştıracak düzenlemeler yapılması

Çalışana Destek Uygulamaları

  • Yardım çalışanlarına yönelik; paylaşım toplantıları, bireysel ve grup görüşmeleri, broşür dağıtımı ile bilgilendirme yapılması,
  • Çalışanların ihtiyacına yönelik stresle başa çıkma, iletişim ve benzeri konularda eğitimler düzenlenmesi,
  • Çalışanların ihtiyaçlarının, sorunlarının ve stres kaynaklarının belirlenmesi, bu ihtiyaç, sorun ve stres kaynaklarının ortadan kaldırılması yönünde girişimlerde bulunulması, gerekiyorsa bu konuda çalışmalar yapılması (sosyal etkinlikler düzenlemek gibi)

İdari Uygulamalar

İzleme ve değerlendirme

  • Raporlama (günlük-haftalık-aylık), dosyalama, arşivleme
  • Görüntüleme (film ve fotoğraf)

Toplantılar

  • Yerel çalışanlar ile yapılan toplantılar (günlük- haftalık)
  • Ekip yöneticileri ile yapılan toplantılar (haftalık toplantı-günlük bilgilendirme)

Gönüllü Organizasyonu

  • Gönüllü arama, seçim ve kabul çalışmaları
  • Gönüllü eğitimleri
  • Gönüllülerin var olan psikososyal çalışmalara katılımının sağlanması yada ihtiyaçlar doğrultusunda yeni çalışma programlarının oluşturulması

İyileştirme Dönemi

Afetin sonrasında; etkilenen toplumun haberleşme, ulaşım, su, elektrik, kanalizasyon, eğitim, uzun süreli geçici iskân, ekonomik ve sosyal faaliyetler gibi hayati ihtiyaçlarının en alt düzeyde karşılanabilmesi için gereken etkinlikleri içerir.

Geliştirme Dönemi

Afet ve acil durumlardan etkilenen veya zarar gören tüm insan aktivitelerinin olaydan önceki düzeyden daha ileri bir düzeyde karşılanabilmesi hedefiyle, toplumun afet/acil durum nedeniyle bozulmuş olan ekonomik, sosyal ve psikolojik bütünlüğünün yeniden sağlanmasına yönelik etkinlikleri içerir.

Amaç

İyileştirme dönemi, afetin ardından başlayan, acil yardım dönemini takip eden, insanların normal yaşantılarına geçiş dönemini kapsayan dönemdir. Bu dönem uzun vadeli projelere geçilen, toplumu harekete geçirme ve kendi kendine yardım becerilerinin geliştirilmesi amaçlı etkinliklerin yürütüldüğü bir dönemdir. Yerelde ortak çalışılan organizasyon ya da birimin psikososyal müdahale kapasitenin geliştirilmesi çalışmalarına da bu dönemde başlanır. Geliştirme döneminde ise yerel, ulusal ve uluslararası kurum, kuruluş ve sivil toplum örgütleriyle bağlantıların geliştirilmesine yönelik etkinlikler önem kazanır. Geliştirme döneminde temel amaç yerel psikososyal kapasitenin arttırılmasıdır.

Zarar Azaltma ve Hazırlık Dönemi

Afetlere yönelik müdahale stratejilerinin belirlenmesi, acil hizmetlerin planlanması, geçici barınma yerlerinin belirlenmesi, hazırlık eğitimleri, bireylerin, ailelerin, yerel toplulukların ve kuruluşların olası afet zararlarını azaltmak amacıyla alabilecekleri önlemlerin tanımlanması, toplumun bilinçlendirilmesi ve bunlara ilişkin yatırımların yapılması etkinliklerini içerir.

Amaç

Bu dönemde amaç; toplumu afetlere ve etkilerine karşı güçlü hale getirmek, tehlike ve riskleri değerlendirerek kapasite artırımı yoluyla zarar görebilirliği azaltmaktır. Bu amaçla yapılan çalışmalarda bireylerin sosyal işlevselliklerini yeniden kazanmaları, normal yaşantıva hızla dönülmesi, toplumun kendi kendine yardım ve problem çözme süreçlerinin kolaylaştırılması temel alınmaktadır. Bölgesel ve yerel birimleri desteklemek ve güçlendirmek yoluyla psikososyal müdahalenin de etkin ve verimli yürütülmesi sağlanır.